الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
519
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
شيخ لطف اللّه رفت از دار دهر * رخت بربست از جهان بىمدار عزم عقبى كرد از دنياى دون * شد جنانش مأمن دار القرار سال تاريخش همىجستم ز عقل * گفت با من نكتهاى آن پير كار چون « دو لام » از نام او ساقط كنى * سال تاريخ وفاتش زان شمار « * » در عالمآرا مىنويسد : شيخ لطف اللّه نوادهء شيخ ابراهيم ميسى از علماى دورهء شاهتهماسب و شاهعباس كبير صفوى است و جدش شيخ ابراهيم از دانشمندان بنام و از متبحران فقها و از فضلاى باكمال بوده است . شيخ لطف اللّه در قريهء ميس كه يكى از قريههاى جبل عامل بوده متولد شده است . در آغاز جوانى به زيارت مرقد
--> - است مىنويسد : در اوايل اين سال قبل از سفر دارالسّلام بغداد كه هنوز رايات جلال در ييلاقات فيروزكوه بود شيخ لطف اللّه در اصفهان مريض گشته به عالم بقا پيوست پس از آنكه مىنويسد : پيشنمازى مسجد مقابل عالىقاپو را به عهده داشته و به تدريس و افاده اشتغال ورزيده و در حريم مسجد منزل گزيده اظهار داشته است در حين تحرير تاريخ وفاتش چنين به خاطر رسيد و ابيات فوق را ايراد كرده است - م . ( * ) در مصراع بالا مىگويد هرگاه عدد دو لام را كه 60 مىباشد از جمع نام او ( شيخ لطف اللّه ) كه به حساب جمل « 1095 » است كسر نمايند سال تاريخ او 1035 خواهد شد و حال آنكه مؤلف اين كتاب از عالمآرا نقل كرد كه وى سال 1032 ه . ق وفات يافته است ليكن در صفحه 1008 مجلد تاريخ مزبور چنين آمده چون « دولا » يعنى عدد 62 را از 1095 كسر نمايند 1033 خواهد شد و اين عدد اگر چه مخالف با گفته صاحب تاريخ است ليكن چون قريب به سال 1033 بوده به همين عدد اكتفا نموده است . در روضات الجنات ، ج 2 ، ص 519 ، همين بيت را از كتاب محافل المؤمنين نقل كرده و چنين توضيح مىدهد مراد شاعر تمام « شيخ لطف اللّه » بدون آنكه شيخ را با الف و لام ذكر كنيم زيرا عجمها كلمهء شيخ را بدون الف و لام ذكر مىكنند گذشته از اين هرگاه دو لام را از اللّه ساقط كنيم سال تاريخ او كه 1035 بوده به دست مىآيد و « اللّه » داراى دو لام است چنانكه شاعرى گفته است : اللّه بود يك الف و ها و دو لام * عاجز شده از كنه كمالش اوهام بنابراين نظر صاحب روضات ( ره ) به دو لام كه در بالا هم آمده است . ليكن اگر « دولا » بگوئيم چنانچه در تاريخ عالمآرا آمده سال وفات او 1033 ه . ق خواهد بود چنانكه ذكر كرديم - م .